عباس اقبال آشتيانى

196

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

رؤساى مماليك امير بيبرس ركن الدّين بندقدارى بقتل رسيد و بيبرس با لقب الملك الظّاهر پادشاه مصر شد و او چنان كه بعد خواهيم ديد يكى از مشاهير سلاطين اسلام است . مقارن جنگ عين جالوت پسر هولاگو يشموت كه در سال 656 ميّافارقين را در محاصره گرفته بود و با الملك الكامل ايّوبى مدافع رشيد آن مىجنگيد پس از دو سال در نتيجهء افتادن قحط و غلا در ميان اهالى آن آنجا را گرفت و مغول الملك الكامل را كشتند . بعد از فتح ميافارقين يشموت شهر ماردين را محاصره نمود و با آنكه هشت ماه آنجا را محصور داشت به گشودن آن موفق نيامد عاقبت پسر صاحب قلعهء ماردين پدر را كشت و قلعه را به تصرف مغول داد . در سال 658 بدر الدّين لؤلؤ كه الملك الرّحيم لقب داشت صاحب موصل وفات يافت و جانشينيش بالملك الصالح اسماعيل پسر او رسيد و او به زودى موصل را رها كرده به دعوت برادر خود كه پيش بيبرس بود نزد آن پادشاه رفت و بيبرس به او يك عدّه سوار داد كه بموصل بيايد و خزاين و دفاين خود را برداشته مراجعت نمايد . پس از مراجعت و رسيدن بموصل مغول دور شهر را گرفتند و الملك الصالح به اميد كمك بيبرس با مغول به جنگ پرداخت و اهالى شهر هم جنبشى مردانه كردند و بمغول صدمات زياد زدند . چون خبر جنگ بين مردم موصل و مغول از طرفى به بيبرس و از طرفى ديگر به هولاگو كه در آذربايجان بود رسيد هردو به كمك طرفين سپاهيانى فرستادند ولى مغول از آمدن سپاه مصر و شام قبلا خبردار شده بر سر راه ايشان رفتند و ايشان را مغلوب كرده به لباس شاميان درآمدند و به طرف موصل روان شدند مردم موصل به خيال آنكه شاميانند كه به كمك مىآيند از شهر بيرون آمدند و مغول ايشان را در ميان گرفتند و جماعتى از آنان را كشتند . مغول بااين‌حال باز به گرفتن قلعهء موصل موفق نيامدند و محاصره طول كشيد تا آنكه در شهر قحط افتاد و الملك الصالح امان خواست . مغول در رمضان 660 موصل را گرفتند و قتل عام كردند و الملك الصالح را بفرمان هولاگو در دنبه و نمد پيچيدند و در آفتاب انداختند تا دنبه بعد از هفته‌اى كرم شد و كرمان بدن او را خوردند و او به اين سختى جان بداد و پسر سه‌ساله‌اش را در كنار دجله دو نيمه